www.spikesss.nl
SPIKESSS - de culturele internetkrant

Troitsa - Zhuravy (CD). PAN 196.
Muziek | CD's | 05 September 2006 | 11:40:50

Troitsa - met het flamboyante spel van Ivan Kirchuk die de groep tien jaar geleden oprichtte in Minsk. Ze spelen Wit-Russische volksmuziek die soms tot duizend jaar terug gaat en waarvan de teksten door de ouderdom ook voor menig Wit-Rus onverstaanbaar moeten zijn.
Maar je hoort de oerkracht ervan af spatten en de rijkdom van deze cultuur - door de vele instrumenten verbeeld - wordt voelbaar. Sjamanenfolk is deze muziek al genoemd - en bij het opzwepende, duivelse snarenspel van Kirchuk blijkt dat een rake typering.
Op deze plaat, Zhuravy genaamd, brengt hij je opnieuw in tranceachtige bevlogen toestand en verzwelgt je gedurende vijftien betoverende muziekstukken.
 
Wie is toch die Ivan Kirchuk, die naast folkmusicus ook nog een begenadigd poppenspeler is. Wat drijft hem te stoeien met dit prehistorische materiaal? Klanken die verstorven liggen in een eeuwenoude traditie van vechten voor de Wit-Russische identiteit die vele malen bedreigd werd.
Het antwoord luidt: diezelfde traditie. Deze muzikale tovenaar met lange baard en duister hoofddeksel gaf lange tijd lezingen aan de Universiteit voor Cultuur in Minsk. Troitsa ontstond nadat Kirchuk in 1986 projectmatig etnografisch materiaal verzamelde in de dorpjes van Belarus (Wit-Rusland).
Hij bewerkte de vergaarde traditional songs. Hij schrijft geen nieuwe nummers.
Troitsa komt af van de religieuze term Trinity en betekent: numeriek drietal.
 
Er zijn veel liederen die over bruiloften gaan (Nia Ddaiy, Galya en Kalinka bijvoorbeeld) en waar veel wodka aan te pas komt, of over feesten waar jongeren luisteren naar legendes en verhalen en die daarna gaan zingen en dansen (Dobrye Tomu). Naast Kirchuk, spelen in deze driemansformatie ook Yury Dzmitrieu (gitaren, citer en andere authentiek Russische snaarinstrumenten) en Yury Paulouski (drums, gongs, koeiebellen en allerlei vreemde percussie-instrumenten).

Ivan bedient zich naast snaarinstrumenten ook van allerlei blaasdingen en toetertjes, fluiten en fluitjes. Maar ook lokaal orthodoxe instrumenten zoals de zhaleykas, de ocarinas en de wargan (de kaakharp).
Ook de regenmaker wordt soms ingezet - een ding dat in onze cultuur op het toneel werd gebruikt om een fikse bui te suggereren en nu alleen nog in het theatermuseum te bewonderen is. Troitsa gebruikt hem in het titelnummer Zhuravy, een melancholisch herfstlied.
 
Typisch Troitsa is Kamiannaia Pechanka, een dreigend aanzwellend vuurtje dat in vroeger dagen ook werkelijk het bakproces van het huwelijksbrood begeleidde. Een heel ritueel - en dat is terug te horen in dit devotionele nummer. De natuurelementen spelen uiteraard eveneens een rol op deze cd, getuige songs als Winds en The Sun.
Troitsa toert door Europa en was recentelijk op Folkwoods in Nuenen te bewonderen. Wie de bijzondere muziek eenmaal heeft gehoord wordt beslist aangestoken door de bezwerende toverhand van Kirchuk en consorten.

www.troitsa.net/index2.html